Theo truyền thống dân gian Việt Nam, sáng mùng 1 Tết là thời điểm quan trọng để gia đình cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ tưởng nhớ công đức tổ tiên, cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng. Vậy mâm cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ 2025 cần chuẩn bị những gì, nên cúng vào khung giờ nào, văn khấn ra sao và có những lưu ý gì? Tất cả sẽ được tiênve.vn tổng hợp chi tiết và chuẩn xác nhất dưới đây.

Giờ đẹp để cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ 2025

Cúng mùng 1 Tết không chỉ là nghi thức tâm linh mà còn thể hiện lòng thành kính với ông bà, tổ tiên. Việc chọn giờ đẹp cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ rất quan trọng, bởi đây là thời điểm đón nhận năng lượng tích cực, sinh khí mới từ mặt trời lên.

Khuyến nghị, bạn nên thực hiện cúng mùng 1 Tết 2025 trong khung giờ từ 5h đến 7h sáng. Đây là lúc trời vừa sáng, âm dương cân bằng, linh khí trong trẻo. Cúng đúng giờ này giúp gia đình được phù hộ, đón nhận nhiều tài lộc, may mắn cho cả năm.

Mâm cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ 2025 gồm những gì?

Một mâm cúng mùng 1 Tết truyền thống thường bao gồm mâm ngũ quả, hoa tươi, trầu cau, nến, nhang, rượu, trà, bánh kẹo, tiền vàng mã và một mâm cỗ (có thể là chay hoặc mặn). Tuy nhiên, chi tiết món ăn trong mâm cỗ có thể thay đổi tùy theo phong tục từng vùng miền và điều kiện kinh tế của mỗi gia đình. Dưới đây là đặc điểm mâm cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ ở ba miền:

Mâm cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ ở miền Bắc

Người miền Bắc nổi tiếng với sự tinh tế và cầu kỳ trong ẩm thực, điều này được thể hiện rõ trong mâm cỗ cúng mùng 1 Tết. Thường thì mâm cỗ sẽ có từ 4, 6 hoặc thậm chí 8 bát, 8 đĩa tượng trưng cho tứ trụ, bốn phương.

Các món ăn đặc trưng thường có:

• Đĩa: gà luộc, giò nạc, giò mỡ, chả quế, nem rán, thịt đông, bóng xào, rau củ luộc, nộm, dưa/hành muối.
• Canh: chân giò hầm măng, canh bóng thả, miến nấu lòng gà, canh mọc nấu rau củ.
• Bánh chưng/xôi gấc là món bắt buộc phải có.

Mâm cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ ở miền Trung

Mâm cỗ miền Trang nổi bật với sự đa dạng từ món khô đến món nước, đậm đà hương vị. Các món đặc trưng thường là nem lụi, thịt bò/heo ngâm mắm, bò nướng sả ớt, gà quay, heo quay, bò nấu thưng, củ cải kho, thịt nạc rim.

Bên cạnh đó, các món trộn như gà trộn rau răm, vả trộn, măng trộn và đặc biệt là gỏi cuốn tôm, thịt cũng rất phổ biến. Về bánh, bạn sẽ thấy bánh tét, bánh ngũ sắc, bánh sen tán, bánh in bột nếp, bánh phục linh và các loại bánh đậu xanh.

Mâm cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ ở miền Nam

Mâm cúng miền Nam có phần đơn giản, gọn gàng hơn. Các món chính thường bao gồm chả giò chiên, lạp xưởng, gỏi gà xé phay, nộm tai heo, củ kiệu muối, thịt kho hột vịt, canh khổ qua nhồi thịt.

Điểm đặc biệt nhất là bánh tét với nhiều loại: bánh tét nếp cẩm, bánh tét ngọt, bánh tét nhân dừa, bánh tét mặn với nhân thịt, lạp xưởng hoặc trứng muối.

Mâm cúng chay ngày mùng 1 Tết

Đối với các gia đình theo đạo Phật hoặc muốn ăn chay vào ngày đầu năm, mâm cúng chay là lựa chọn phù hợp, thể hiện tinh thần không sát sinh. Gợi ý một số món:

• Bánh ngọt: xôi gấc, bánh chưng ngọt, chè hoa cau.
• Rau củ luộc/xào: bông cải trắng/xanh, cà rốt, ngô ngọt, bắp non, su su, cải thảo, su hào, củ cải trắng.
• Món mặn chay: đậu sốt cà chua, đậu rán, đậu hũ kho nước tương, nấm đùi gà chiên giòn, nấm kho nước tương, nấm xào dầu hào, sườn chay sốt chua ngọt.
• Giò chay, chả chay, nem chay.
• Canh chay: canh đậu hũ nấm, canh mọc nấm chay, canh đậu cà chua, canh chua chay.

Văn khấn cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ 2025

Văn khấn là nghi thức quan trọng trong lễ cúng, thể hiện lòng thành tâm, kính cẩn và lời nguyện cầu. Dưới đây là hai bài văn khấn phổ biến khi cúng mùng 1 Tết.

Văn khấn ngày mùng 1 dựa theo cổ truyền Việt Nam

Nam mô A Di Đà Phật!

(3 lần đọc, 3 lần vái lạy).

Con lạy chín phương trời, mười phương Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Phật.

Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, bá thúc huynh đệ, đường thượng tiên linh và các hương hồn nội tộc, ngoại tộc.

Hôm nay là ngày mùng 1, tháng Giêng, năm Ất Tỵ.

Chúng con là: …

Ở tại: ...

Nay theo tuế luật, âm dương vận hành tới tuần Nguyên đán, mùng một đầu xuân, đón mừng năm mới.

Con cháu tưởng niệm ân đức tổ tiên như trời cao biển rộng, khôn đem tấc cỏ báo đáp ba xuân.

Chúng con cùng toàn thể con cháu trong nhà sửa sang lễ vật, oản quả hương hoa kính dâng trước án.

Kính mời các cụ Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, bá thúc đệ huynh, cô dì tỷ muội, nam nữ tử tôn nội ngoại, linh thiêng giáng về linh sàng, phù hộ độ trì con cháu, năm mới an khang, mọi bề thuận lợi, sự nghiệp hanh thông, bốn mùa không hạn ách nào xâm hại, tám tiết có điềm lành tiếp ứng.

Tín chủ chúng con đồng tâm kính mời các vị vong linh, tiền chủ, hậu chủ ở trong đất này cùng về hâm hưởng, phù hộ cho chúng con được bách sự như ý, vạn sự cát tường.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!

(3 lần đọc, 3 lần vái lạy).

Bài văn cúng gia tiên mùng 1 Tết do NXB Văn hoá Dân tộc xuất bản

Đây là bài khấn gia tiên ngày mùng 1 Tết được trích trong Tập văn cúng gia tiên của Nhà xuất bản Văn hóa Dân tộc.

Hôm nay, ngày mùng 1 tháng Giêng năm...

Tức năm thứ năm mươi...

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Tại: Thôn... xã... huyện... tỉnh....

Tín chủ con tên là:...... cùng toàn gia kính bái.

Nay nhân ngày lễ Nguyên đán.

Kính cẩn sắm một lễ gồm....

Gọi là lễ mọn lòng thành, kính dâng lên:

Đông trù Tư mệnh Táo phủ thần quân, bản gia tiên sư, bản viên thổ công, liệt vị tôn thần.

Trước linh vị của:

Hiển:

Hiển:

Hiển:

Và các vị tổ bá, tổ thúc, tổ cô, cùng các vong linh phụng thờ theo tiên tổ.

Kính cẩn thưa rằng:

Nay theo tuế luật

Mồng Một đầu xuân

Mưa móc thấm nhuần

Đón mừng Nguyên đán

Cháu con tưởng niệm

Nội ngoại tổ tiên

Kính cẩn dâng lên

Lễ nghi vật phẩm

Cúi xin chứng giám

Biểu lộ lòng thành

Thỉnh cáo tổ tiên linh

Cùng về âm hưởng

Tôn linh tại thượng

Phù hộ độ trì

Năm mới mọi bề

Yên vui khang thái

Cẩn cáo!

Những lưu ý khi cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ 2025

Nghi thức cúng mùng 1 Tết có ý nghĩa rất lớn, bởi theo quan niệm "đầu năm đẹp thì cả năm đẹp". Để việc cúng mùng 1 Tết Ất Tỵ 2025 được trang trọng và hoàn hảo, bạn cần lưu ý:

• Chuẩn bị mâm cúng vào sáng sớm ngày mùng 1, tránh để quá muộn.
• Bày biện mâm cỗ gọn gàng, chỉn chu, thể hiện lòng thành kính.
• Đặt mâm cúng đúng vị trí trên bàn thờ gia tiên hoặc nhà thờ họ.
• Thực hiện đúng giờ (5h-7h sáng), tránh cúng quá sớm hoặc quá muộn để đón nhận linh khí tốt.
• Người trực tiếp cúng cần ăn mặc chỉn chu, gọn gàng, thái độ nghiêm túc, thành tâm.

Những điều nên và không nên làm vào ngày mùng 1 Tết để gặp may mắn cả năm

Ngày mùng 1 Tết là ngày đầu năm mới, nhiều người tin rằng những điều làm trong ngày này sẽ ảnh hưởng đến cả năm. Dưới đây là một số việc nên làm và kiêng kỵ vào ngày mùng 1 Tết.

Những điều nên làm vào ngày mùng 1 Tết

• Đi chùa, đi chúc Tết: Đây là phong tục đẹp, thể hiện tinh thần tri ân, giao lưu xã hội và cầu mong bình an.
• Mừng tuổi/xin lì xì: Việc này tượng trưng cho việc trao lộc, may mắn, nên hãy vui vẻ tiếp nhận và trao đi.
• Mặc quần áo mới, màu sắc tươi sáng (đỏ, hồng, vàng): Theo dân gian, điều này sẽ mang lại một năm mới nhiều điều mới mẻ, may mắn, hanh thông.

Những điều không nên làm vào ngày mùng 1 Tết

• Kiêng quét nhà, đổ rác: Theo quan niệm, việc này có thể "quét" đi tài lộc, may mắn của cả năm.
• Tránh làm đổ vỡ, gãy đồ: Đổ vỡ trong ngày đầu năm được cho là điềm xấu, có thể dẫn đến sự đổ vỡ, thất bát trong năm.
• Không nói điều xui xẻo, chửi bới: Lời nói có sức mạnh, nên giữ lời nói tích cực, may mắn.
• Kiêng vay mượn tiền: Cho vay ngày mùng 1 được cho là mất lộc; người đi mượn thì cả năm nợ nần, khó khăn.
• Không xin lửa, nước: Lửa và nước tượng trưng cho tài lộc, nên tránh việc xin hoặc cho để không "mất" lộc.
• Tránh mặc đồ trắng, đen: Đây là màu tang, không hợp với không khí vui tươi ngày Tết. Nên chọn trang phục màu sắc tươi sáng.
• Kiêng xuất hành vào giờ xấu, hướng kỵ: Nếu có chuyến đi đầu năm, nên chọn giờ hoàng đạo và hướng tốt theo phong thủy để đón nhận điều lành.

Việc tuân thủ những điều trên không chỉ là phong tục mà còn là cách chúng ta bảo tồn văn hóa, hướng đến một năm mới với tinh thần tích cực, trân trọng tổ tiên và hy vọng vào điều tốt đẹp. Để cập nhật thêm thông tin về phong tục, mẹo mua sắm và các bài viết hữu ích cho dịp Tết, hãy truy cập ngay tienve.vn – nền tảng mua sắm hoàn tiền uy tín hàng đầu Việt Nam!